Opið bréf til heilbrigðisráðherra

Fyrirhugaður niðurskurður á grunnþjónustu á sjúkrahúsum á landsbyggðinni vekur upp áleitnar spurningar. Ljóst er að tillögurnar fela í sér kerfisbreytingu þar sem þungi niðurskurðarins lendir á stofnunum sem nú standa fyrir u.þ.b. 10 % af útgjöldum til heilbrigðismála. Heildarniðurskurðurinn í heilbrigðiskerfinu nemur um 4,7 milljörðum króna, þar af 3 milljarðar á héraðssjúkrahúsunum. Af þessu leiðir að verkefni verða færð frá héraðssjúkrahúsunum til Landspítalans Háskólasjúkrahúss og Fjórðungssjúkrahússins á Akureyri og reyndar að öllum líkindum til einkalæknastofa í Reykjavík. Með þessum niðurskurði er því verið að ráðast í stórfellda kerfisbreytingu á fyrirkomulagi heilbrigðisþjónustunnar í landinu sem ekki hefur farið nein skipulögð umræða um.


 

Hvers vegna ráðfærðu starfsmenn ráðuneytisins sig ekki við forsvarsmenn héraðssjúkrahúsanna áður en tillögurnar komu fram. Þeir fengu fyrst að heyra af þeim degi áður en fjárlagafrumvarpið var lagt fram? Telur ráðherrann þetta skynsamleg vinnubrögð?


Hefur verið reiknað út hvaða kostnaðaraukning verður á LSH og FSA bæði hvað varðar rekstur og stofnkostnað sem leggja verður út í til að geta tekið við auknum verkefnum?


Hefur verið reiknaður út kostnaður heilbrigðiskerfisins vegna flutnings sjuklinga frá dreifðari byggðum til Reykjavíkur og Akureyrar? Hefur kostnaður sem leggst á sjúklinga og aðstandendur þeirra vegna vinnutaps, ferða og dvalar í Reykjavík og á Akureyri verið metinn?


Látið hefur verið í veðri vaka, bæði af læknum á Landsspítalanum og stórnmálamönnum sem tekið hafa undir með þeim, að ástæðulaust sé að reka litla landspítala úti um allt land þar sem héraðssjúkrahúsin hafi ekki yfir nægilegri fagþekkingu að ráða og öryggi sjúklinga þeirra þar með ógnað. Er ráðherrann sammála þessum sjónarmiðum og að þess vegna sé rétt að færa verkefni frá héraðssjúkrahúsunum á Suðurlandi til Landsspítalans? Er ekki ábyrgðarhluti að grafa undan trausti á héraðssjúkrahúsunum með þessum hætti og vekja upp tortryggni gagnvart þjónustunni sem þau veita?


Með tillögunum mun Landsspítalinn verða umdæmissjúkrahús sunnlendinga og taka við og sinna:


o Öllum sjúklingum sem liggja banaleguna


o Krabbameinssjúklingum


o Öllum almennum lyflæknissjúklingum


o Aðgerðarsjúklingum frá LSH sem verða alla leguna á LSH í stað þess að liggja eftir aðgerð í heimabyggð


o Öllum sjúklingum með sýkingar sem þurfa innlögn


o Öllum fæðingum


o Öllum heimsóknum mæðra í aðdraganda fæðingar


o Sængurlegu mæðra sem geta ekki nýtt sér heimaþjónustu ljósmæðra


Er ofantalin þjónusta byggð á tækni og fagþekkingu sem héraðssjúkrahúsin á Selfossi, Vestmannaeyjum og Hornafirði hafa ekki yfir að ráða? Er líklegt að þessi þjónusta verði ódýrari á Landspítalanum en á héraðssjúkrahúsunum á Suðurlandi?


Í sumar sem leið fengu landshlutasamtök sveitarfélaga á Suðurlandi, Suðurnesjum og Vesturlandi Guðrúnu Bryndísi Karlsdóttur verkfræðing til að gera úttekt á skýrslu um endurskipulagningu sjúkrahúsþjónustu á Suðvesturhorninu sem unnin var að tilhlutan heilbrigðisráðuneytisins sl. vetur. Samkvæmt úttekt Guðrúnar Bryndísar kom m.a. í ljós að sambærileg þjónusta var allt að tíu sinnum dýrari á Landspítalanum en á smærri sjúkrahúsunum. Ráðuneytinu var send úttektarskýrslan og jafnframt lýst yfir vilja til að ræða efni hennar við sérfræðinga ráðuneytisins. Engin svör bárust frá ráðuneytinu. Kann ráðherrann einhverjar skýringar á því?


Hver er skýring ráðherrans á því að framlög til Heilbrigðisstofnunar Vesturlands lækka um 3% á sama tíma og þau lækka um 16 – 25 % til heilbrigðisstofnana í Suðurkjördæmi? Bent skal á í þessu sambandi að framlög til HVE, skv. fjárlagatillögum, nema um 2.700 milljónum króna en til HSU um 1.700 milljónum þrátt fyrir að íbúar á svæði HVE séu um fjórðungi færri en á starfssvæði HSU. Einnig að töluvert styttra er til Reykjavíkur frá Akranesi en frá Selfossi og ekki um fjallveg að fara.


Hefur verið reiknað út hvað aukið álag hjá einkastofum í Reykjavík, sem leiðir af þessum breytingum, kostar heilbigðiskerfið? Nú eru horfur á að Sjúkratryggingar Íslands sem fjármagna starfsemi einkastofanna muni fara um 1500 milljónir fram úr heimildum fjárlaga á þessu ári og fyrrverandi heilbrigðisráðherra Álfheiður Ingadóttir svaraði því aðspurð að ekki hefði tekist að fá lækna til að fara að fyrirmælum fjárlaga vegna samninga sem þeir hafa við Sjúkratryggingar. Telur heilbrigðisráðherrann líklegt að árangur við sparnað í rekstri heilbrigðiskerfisins náist með því að auka viðskipti ríkisins við einkastofur lækna?


Að lokum. Er hugsanlegt að þessar breytingar séu fyrirhugðar til að réttlæta byggingu hátæknisjúkrahúss í Vatnsmýrinni? Væri ekki rétt áður en lengra er haldið að kanna rækilega hvort þau áform eru skynsamleg og réttlætanleg nú þegar ríkissjóður glímir við mikinn hallarekstur. Væri ekki nær að nýta þá fjárfestingu betur sem til staðar er á héraðssjúkrahúsunum áður en lagt er út í rándýrar framkvæmdir?


Með von um greinargóð svör.


Þorvarður Hjaltason


framkvæmdastjóri


Samtaka sunnlenskra sveitarfélaga