Ofvirk þvagblaðra hjá eldri konum

Hvað er ofvirk  þvagblaðra? (Overactive bladder syndrome)

Ofvirkni í þvagblöðru  einkennist af sterkri og bráðri þvaglátaþörf, með eða án þvagleka.

Ofvirkni í þvagblöðru er ein tegund vandamála við þvaglát sem hefur víðtæk áhrif á lífsgæði kvenna.

 

Vandamál tengd þvaglátum eru vaxandi hjá eldra fólki. Þau koma  fyrir hjá báðum kynjum en eru nokkuð algengari hjá konum en körlum og tíðni þeirra eykst með hækkandi aldri. Sjúkdómar,lyf og öldrunarbreytingar í vefjum þvagfæra hafa áhrif á þvaglátin og breyta bæði þvaglátsþörf og mynstri. Þvagleki, tíð þvaglát og næturþvaglát hafa neikvæð áhrif á lífsgæði og valda oft félagslegri einangrun og vanlíðan. Þvagleki er einnig  algeng orsök þess að aldraðir einstaklingar ráða ekki lengur við að búa heima.  Margt eldra fólk  telur þó tíð þvaglát, næturþvaglát og þvagleka vera eðlilegan samfara hækkandi aldri .  Ýmiskonar sjúkleiki í taugakerfi getur einnig valdið ofvirkni í blöðrunni, þar á meðal Parkinson sjúkdómur, MS sjúkdómur,  heilablóðfall og ýmsir heilabilunarsjúkdómar.  Ýmis lyf t.d þvagræsilyf eða sjúkdómur eins og sykursýki geta gefið sömu einkenni  og sjást við ofvirka blöðru.

 

Almenn meðferð

Blöðruþjálfun er oft fyrsta meðferð við ofvirkri  blöðru. Grindarbotnsþjálfun, sem aðallega hjálpar konum með áreynsluþvagleka, getur einnig hjálpað konum með bráðaþvagleka og getur jafnvel gagnast við ofvirkri  blöðru án þvagleka. Einnig er hægt að meðhöndla ofvirka þvagblöðru með lyfjum.

Breytingar á lífstíl  geta  haft góð áhrif, aukin hreyfing og  takmörkun vökvainntöku að kveldi getur minnkað næturþvaglát.  Hinsvegar ber að varast of litla vökva inntöku eins og algengt er hjá öldruðum, því mjög sterkt þvag í blöðru veldur ertingu og getur aukið einkennin. Einnig geta  reykingar og  mikil neysla koffíndrykkja  valdið  ertingu í vöðvanum í blöðruveggnum. Hægðatregða getur haft slæm áhrif á blöðrustarfsemi og því gott að neyta trefjaríka fæðu til að fyrirbyggja hana.

Ef þú ert með vandamál sem tengjast þvagblöðrunni skaltu hafa samband við lækni eða hjúkrunarfræðing.

 

F.h. Heilbrigðisstofnunar Suðurlands

 

Mercy S Washington, hjúkrunarfræðingur  Ljósheimum HSU