Brjóstagjöf og brjóstamjólk

Móðurmjólkin er sú allra besta næring sem völ er á  fyrir ungabörn og er fullkomin næring fyrstu sex mánuðina, ein og sér þar, sem hún inniheldur öll þau næringarefni sem barnið þarf á að halda sér til vaxtar og þroska.  Einnig er ráðlagt að gefa móðurmjólkina fyrsta árið og gjarnan lengur.   Brjóstamjólkin  styrkir ónæmisvarnir barnsins, er mikilvæg fyrir slímhúð …

Mataræði á meðgöngu

Sífellt kemur betur í ljós hvað mataræði hefur gríðarlega mikil áhrif á líðan okkar og heilsu. Þau áhrif koma fram strax á meðgöngunni og nýjar rannsóknir leiða líkur að því að það sem verðandi móðir neytir á meðgöngu hafi áhrif á barnið alla þess ævi. Meðgangan er þvi kjörinn tími fyrir alla fjölskylduna að taka til í mataræðinu og gera …

Meðferðarferli fyrir sjúklinga við lífslok

Undanfarin ár hefur  áhersla verið lögð á að sú umönnun sem dauðvona sjúklingar og aðstandendur þeirra njóta á síðustu dögum  lífsins sé hágæðaumönnun. Þörfin fyrir sérstaka líknar- og lífslokameðferð mun aukast á næstu 20-30 árum því þjóðin er að eldast og hópurinn sem kemst á efri ár stækkar. Lífslokameðferð er lokastig líknarmeðferðar, umönnun sjúklinga á síðustu sólahringum lífsins, eftir að …

Hlaupabóla

Á hverju ári veikist fjöldi barna hér á landi af hlaupabólu en hlaupabóla er mjög smitandi sjúkdómur og talið er að nær öll börn fái hana fyrir fullorðinsaldur. Einkenni Sjúkdómurinn lýsir sér með bólum eða blettum á húð sem verða að vessafylltum blöðrum og síðan vessandi sárum. Mikill kláði getur fylgt bólunum, sem geta myndast alls staðar á búk, í …

Sjúkraliðanám er spennandi kostur

Það er aldrei of oft sagt hversu Sunnlendingar eru heppnir með Fjölbrautarskólann sinn. Sem hjúkrunarstjórnandi á heilsugæslunni á Selfossi hefur það verið okkur dýrmætt að boðið sé upp á sjúkraliðanám á svæðinu.  Sjúkraliðanám hefur verið kennt til fjölda ára við FSu og höfum við því verið svo lánsöm hér á heilsugæslunni á Selfossi að geta mannað með vel menntuðum sjúkraliðum …

Lyflækningadeild Heilbrigðisstofnunar Suðurlands Selfossi

Lyflækningadeildin á Selfossi er 18 rúma sólahringsdeild.  Á deildinni fer fram almenn lyflækningaþjónusta og bráðaþjónusta í lyflækningum.  Flestir sjúklingar sem leggjast inn koma vegna bráðara veikinda frá bráðamóttöku HSU eða Landspítala (LSH), hjúkrunarheimilum á Suðurlandi og Sólheimum í Grímsnesi. Sjúklingar leggjast einnig inn á deildina vegna endurhæfingar eða vegna legu í kjölfar aðgerðar frá bæklunardeild LSH, meðferðar vegna langvinnra sjúkdóma …

Uppköst og niðurgangur barna – almennar ráðleggingar

Niðurgangur á fyrstu þremur árum ævinnar er mjög algengur kvilli. Þyngist barnið eðlilega og þrífst, eru lausar hægðir í sjálfu sér ekki áhyggjuefni. Stundum hafa börn þó langvarandi niðurgang vegna ónógrar fitu í fæðunni, slíkur niðurgangur læknast jafnskjótt og barnið fær næga fitu í matnum. Skyndileg uppköst og niðurgangur hjá börnum orsakast oftast af veirusýkingu og ganga yfir á 3-13 …

Líknarmeðferð

Líknarmeðferð (e. palliative care) er meðferðarform sem gerir ráð fyrir heildrænni nálgun á vandamál einstaklinga sem glíma við alvarlega eða langvinna sjúkdóma. Orðið líkn merkir að hjálpa, hjúkra og lina þjáningar en markmið líknarmeðferðar er að stuðla að bættri líðan og auknum lífsgæðum fyrir sjúklinga og fjölskyldur þeirra. Það er gert með því að greina vandamálin snemma, veita viðeigandi meðferð …

Fimmti sjúkdómurinn

Ef þú sérð lasið barn rautt í kinnum eins og það hafi verið slegið utanundir beggja vegna er ekki ólíklegt að fimmti sjúkdómurinn sé hér á ferð.  Nafnið mun vera þannig til komið að af þeim sjúkdómum sem herjuðu á börn var talað um skarlatssótt sem fyrsta sjúkdóminn, mislinga annan, rauða hunda þann þriðja, hlaupabólu fjórða og svo kemur sá …

Kvef eða Inflúensa ?

Það eru um 200 tegundir vírusa sem valda kvefi en 3 meginstofnar inflúensu. Hver  stofn  hefur fjölda undirgerða sem breytast á hverju ári og því þarf að bólusetja við inflúensu á hverju hausti.    Einkenni kvefs Nefrennsli, sem í fyrstu er glært en þykknar gjarnan og verður litað Stíflað nef Hálsbólga Hósti og hnerri Einnig getur verið hiti, venjulega ekki  …

Nudd- og nálastungumeðferðir fyrir barnshafandi konur

Meðganga felur í sér ýmsar breytingar á líkamsstarfsemi og almennri líðan konunnar. Talið er að helmingur allra barnshafandi kvenna glími við sársauka í baki og mjaðmagrind. Mjaðmagrindarverkir geta verið mjög sárir og þeir hafa áhrif á lífstíl og lífsgæði en einnig neikvæð áhrif á gæði svefns og auka því hættu á meðgönguþunglyndi. Nálastungumeðferð hefur verið notuð með góðum árangri við …

Langvinn lungnateppa

LANGVINN LUNGNATEPPA (LLT) er sjúkdómur sem veldur mikilli skerðingu á lífsgæðum þeirra sem af honum þjást. Sjúkdómurinn verður æ algengari og  áætlar Alþjóða heilbrigðisstofnunin að árið 2020 verði LLT í þriðja sæti yfir algengustu dánarorsök í heiminum. Til langvarandi lungnateppu teljast tveir nátengdir sjúkdómar í lungum, langvinn berkjubólga og lungnaþemba. Langvinn berkjubólga lýsir sér sem bólga í berkjum sem orsakast …

Þvagleki á meðgöngu og eftir fæðingu

Það verða miklar breytingar á líkama kvenna og starfssemi líffæra á meðgöngu og eftir fæðingu, þ.á.m. þvagkerfinu. Eru þær breytingar taldar lífeðlisfræðilega eðlilegar og ganga til baka hjá flestum. Einnig geta þær aukið  líkur á þvagfærasýkingum. Tíðari þvaglát eru algengari að deginum til og hjá meira en helming kvenna að næturlagi. Hjá flestum ganga breytingarnar til baka eftir fæðingu. Ástæða …

Hvernig er blóðþrýstingurinn?

Blóðþrýstingur er þrýstingur blóðs í slagæðum líkamans.  Hann er nauðsynlegur til að viðhalda blóðrás til líffæra.  Það er tiltölulega einfalt að mæla blóðþrýstinginn og flestir geta lært að mæla hann sjálfir heima en þá þarf líka að þekkja gildin.  Talað er um efri og neðri mörk  blóðþrýstings.  Efri mörkin er slagbilsþrýstingur en þá dælir hjartað blóði  út í slagæðarnar.  Neðri …

Mikilvægi D-vítamíns fyrir heilsu

D-vítamín er eitt af mikilvægum lífefnum líkamans, hormón sem myndast í húðinni með hjálp frá geislum sólarinnar. Líkaminn geymir vítamínið í lifrinni en líka í fituvef og vöðvum. Á Íslandi njótum við lítillar sólar á veturna og þá er mikilvægt að muna að bæta vítamíninu við fæðuinntöku. D vítamín styrkir beinin, stýrir kalkbúskapnum, minnkar líkur á beinþynningu og dregur úr …

Hvað er sláturbóla ?

Á haustin lætur sláturbóla stundum á sér kræla og eru það helst þeir sem „handfjatla“ sauðfé,  t.d starfsfólk í sláturhúsi og rúningsmenn svo eitthvað sé nefnt sem eru mögulega útsettir fyrir sýkingu.   Sláturbóla er í raun smit frá sauðfé sem kallast Orf eða kindabóla (á ensku scabby mouth,  sore mouth eða contagious ecthyma). Orsakavaldur sláturbólu er sum sé Orfveiran …

Hvernig er þörf fyrir heimahjúkrun metin?

Á heilsugæslustöðvum Heilbrigðisstofnunar Suðurlands  hefur verið tekið í notkun RAI- upphafsmat (Raunverulegur aðbúnaður íbúa) sem er alþjóðlegt matstæki til að meta heilsufar, hjúkrunarþarfir og þörf skjólstæðinga fyrir þjónustu heimahjúkrunar.   Markmiðið með notkun matstækisins er að forgangsraða þjónustu á samræmdan, áreiðanlegan  og réttmætan hátt  í samræmi við þörf þeirra sem á þurfa að halda. Áður en einstaklingur innskrifast í heimahjúkrun …

Frunsur

Frunsur (áblástur) lýsa sér með útbrotum þéttskipaðra vessafylltra blaðra sem mynda sár. Hér er um að ræða veirusýkingu af völdum svokallaðra herpesveira. Þetta er algeng sýking og talið er að allavega annar hver maður sé smitaður af veirunni. Hafi maður smitast, varir smitið ævilangt og engin varanleg lækning er til. Flestir smitast í barnæsku en hægt er að smitast hvenær …

Hvað er hjartabilun og lokusjúkdómar

Hjartabilun verður þegar hjartavöðvinn nær ekki að dæla frá sér nægilegu magni af blóði til að mæta efnaskiptaþörfum líkamans. Hjartabilun getur orsakast af starfstruflun í annað hvort slagbils- eða hlébilsþrýstingi. Hjartabilun er eini alvarlegi hjarta og æðasjúkdómurinn þar sem nýgengi, tíðni og dánartíðni fer vaxandi. Klínísk einkenni hjartabilunar eru t.d. mæði, bæði við áreynslu og í hvíld, brakhljóð í lungum, …

Bráðmóttaka

  Bráðamóttaka (BMT) HSU, Selfossi var opnuð í núverandi mynd þann 1. febrúar 2011 og er staðsett á fyrstu hæð gömlu byggingar. Starfsemi Bráðamóttökunnar hefur á síðustu misserum vaxið gríðarlega og fjöldi sjúklinga sem þangað leita fjölgar jafnt og þétt. Þar munar miklu um aukningu erlendra ferðamanna til landsins en einnig má nefna þann fjölda fólks sem býr og dvelur …

Hjólað í umferðinni

Að hjóla er góð æfing fyrir börn. Það þjálfar vöðva barnsins, samhæfingu handa og fóta og jafnvægi. Börn eiga hins vegar erfitt með að meta hraða, fjarlægð og hvaðan hljóð berast. Þau eiga erfitt með að setja sig í spor annarra og átta sig á hvað ökumenn bíla hyggjast gera. Eins eiga þau erfitt með að sjá aðstæður í heild eða samhengi á …

Hvað er hreyfiseðill

Átt þú erfitt með að bæta reglulegri hreyfingu í þinn lífsstíl? Þjáist þú af heilsufarsvandamáli sem hreyfing gæti haft jákvæð áhrif á? Þá gæti hreyfiseðill hentað þér vel.   Með hreyfiseðli gefst lækni möguleiki á að ávísa hreyfingu til þeirra sem hann telur að hreyfing gagnist sem meðferð við heilsufarsvandamálum. Fyrirkomulag hreyfiseðilsins er unnið að sænskri fyrirmynd.   Skipulögð hreyfing …

Undirbúningur fyrir fæðingu

Þegar líður á meðgönguna getur verið gott að huga að fæðingunni. Eðlileg meðgöngulengd er 37-42 vikur en óvanalegt er að fæðing hefjist á settum degi. Ágætt er að undirbúa tösku með helstu nauðsynjum nokkru fyrir fæðingu ásamt því að útbúa einskonar skemmtidagskrá eftir settan dag, svo sem bíóferðir, kaffiboð eða sundferðir.   Það er ekki aðeins gott að undirbúa praktíska …

Krabbameinsleit hjá ljósmæðrum

Síðast liðin ár hefur það verið stefnan hjá Krabbameinsfélaginu að ljósmæður sjái um sýnatöku frá leghálsi við krabbameinsleit hjá einkennalausum konum.  Í dag taka eingöngu ljósmæður  sýni á Krabbameinsleitarstöðinni í Reykjavík.  Í  tæp tvö ár hefur verið boðið upp á krabbameinsleit hjá ljósmæðrum hjá HSU.  Hægt er að panta tíma á eftirfarandi heilsugæslustöðvum HSU: Selfossi, Hveragerði, Hellu, Þorlákshöfn, Laugarási, Kirkjubæjarklaustri …

Áfengisdrykkja og unglingurinn !

Á sumrin stíga unglingar oft sín fyrstu skref í áfengisdrykkju..  Unglingar sem eru að þreifa sig áfram í heimi fullorðinna telja sig oft geta, og jafnvel að eiga, að gera áfengi hluta af sínum lífsstíl. Flestum er þó ljóst hvaða afleiðingar áfengisdrykkja getur haft á heilbrigði og félagslegt umhverfi þess sem drekkur. Á þetta ekki síst við um áfengisdrykkju ungmenna …

Munnheilsa aldraðra

Öldruðum mun fjölga mjög á næstu árum og áratugum og er áætlað að mesta fjölgunin verði í aldurshópnum 85 ára og eldri. Munnheilsa er öllum mikilvæg en lítil áhersla hefur verið lögð á munnheilsu aldraðra. Fólk heldur sínum eigin tönnum lengur en áður og hefur orðið mikil breyting á örfáum áratugum. Margir eru með dýrar viðgerðir í tönnum, krónur, brýr …

Samvinna í heimahjúkrun og félagslegri heimaþjónustu

Á Hornafirði hefur náðst mikil og góð samþætting í heimahjúkrun, félagslegri heimaþjónustu og málefnum fatlaðra. Málaflokkarnir hafa verið á könnu sveitarfélagsins frá árinu 1996 og því komin löng og góð reynsla á samvinnuna. Árið 2012 var gæðastyrkur sem stofnunin fékk nýttur til aukinnar samþættingar á heimaþjónustu í samfélaginu. Í kjölfarið var stofnuð Heimaþjónustudeild þar sem öll heimaþjónusta er skipulögð hvort …

Brjóstagjöf – á að gefa annað brjóstið eða bæði í gjöf

Margar mæður með börn á brjósti velta fyrir sér hvort betra sé að gefa annað brjóstið eða bæði í gjöf.  Sum börn þurfa alltaf bæði brjóstin, önnur verða södd eftir annað brjóstið og mörg börn láta sér nægja annað brjóstið fyrri part dags en þurfa svo bæði þegar líður á daginn.  Brjóst eru ekki eins og peli sem tæmist jafnt …

Vertu í takt

Öll erum við leiðtogar á einn eða annan hátt í okkar lífi og daglega höfum við samskipti, tökum ákvarðanir og framkvæmum hluti sem hafa áhrif á aðra. Samskipti okkar hafa mótandi áhrif á sjálfsmynd okkar og annarra. Sjálfsmynd er sú sýn sem við höfum af okkur sjálfum, sem leiðir okkur í gegnum daglegt líf og hefur áhrif á allt sem …

Vandaður handþvottur ver þig gegn smiti

Handþvottur og almennt hreinlæti er áhrifarík og mikilvæg vörn. Snerting er algengasta smitleiðin milli manna, við erum allan daginn í beinni snertingu við umhverfi okkar og hendur okkar komast í návígi við ótal varhugaverð svæði, meðal annars þegar við heilsumst með handabandi. Það er staðreynd að fólk er almennt ekki nógu duglegt að þvo sér um hendurnar og því er …

Fæðing í heimabyggð

Vegna mikillar umræðu um fæðingaþjónustu í Vestmannaeyjum er ástæða að gera grein fyrir stöðu mála. Samkvæmt leiðbeiningum landlæknis er fæðingaþjónusta í Vestmannaeyjum flokkuð sem lágáhættudeild (D1). Það felur í sér ljósmæðrastýrða fæðingaþjónustu með aðgangi að heilsugæslulækni og flutningi á hærra þjónustustig ef nauðsyn krefur. Ljósmæðrastýrð fæðingaþjónusta þýðir að tekið er tillit til allra þátta á meðgöngu og fyrri fæðingasögur skoðaðar. …

Mataræði og ofþyngd

Hvað ef það sem við höfum haldið um mataræði, offitu og lífsstílssjúkdóma er rangt? Það hefur ekki örugglega farið framhjá neinum að það er að hellast yfir okkur faraldur krónískra sjúkdóma með offitu, sykursýki og hjarta- og æðasjúkdóma í fararbroddi. Þessi þróun hófst fyrir alvöru fyrir nokkrum áratugum og hefur haldið áfram þrátt fyrir tilraunir stjórnvalda um allan heim til …

Heilsunámskeið fyrir foreldra of þungra barna

Offita barna er eitt af stærstu viðfangsefnum lýðheilsu 21.aldarinnar. Tíðni offitu meðal íslenskra barna eykst hratt og eru íslensk börn nú með þeim þyngri í Evrópu. Mikilvægt er að sporna við þessari þróun og draga úr tíðni offitu meðal barna sem og meðhöndla þau börn sem þegar eru of feit. Líkamsþyngdarstuðull og vaxtalínurit eru notuð til að greina ofþyngd eða …

Hjartabilunarverkefni – tilraunaverkefni á heilsugæslunni á Selfossi

Hjartabilun er ástand sem skapast þegar hjartavöðvinn hefur ekki getu til að dæla nægu blóði um líkamann. Skerðing á blóðflæði veldur einkennum eins og  t.d andþyngslum, þreytu  og minnkuðu úthaldi. Einstaklingar með hjartabilun eru stór sjúklingahópur, en talið er að 10-20% 70-80 ára fólks séu með hjartabilun. Göngudeild Hjartabilunar hefur verið starfrækt frá árinu 2004 á Landspítala, og hefur verið …

Hvað er klamydía ?

Klamydía er kynsjúkdómur sem smitast með bakteríunni Chlamidia trachomatis. Bakterían tekur sér bólfestu á slímhúð kynfæra, þvagrásar eða í endaþarmi og getur valdið bólgum á þessum stöðum. Bakterían getur einnig farið í slímhúð augna, jafnvel í háls og valdið þar sýkingu. Smit á sér stað við samfarir eða munnmök. Smokkurinn er eina vörnin gegn smiti. Klamydíubakterían er hættuleg því hún …

Að hjálpa í skyndi

Það er gömul saga og ný að slysin gera ekki boð á undan sér. Það sama á reyndar í mörgum tilvikum líka við um alvarleg veikindi. Hvar og hvenær sem er getum við lent í þeirri stöðu að þörf er á að við leggjum slösuðum eða sjúkum lið. Við getum líka lent hinumegin og þurft á aðstoð að halda. Það …

Viðráðanlegir áhættuþættir kransæðasjúkdóma

Hægt er að skipta áhættuþáttum fyrir hjartaáfalli í viðráðanlega og óviðráðanlega áhættuþætti. Viðráðanlegir áhættuþættir tengjast lífstíl okkar eins og nikótínneyslu, háum blóðfitum, háþrýstingi, sykursýki, offitu, hreyfingarleysi, áfengisneyslu og streitu. Óviðráðanlegir áhættuþættir eru erfðir, kyn og aldur. Hér verður stiklað á helstu viðráðanlegu áhættuþáttunum. Sykursýki er langvinnur efnaskipta sjúkdómur sem einkennist af of miklu sykurmagni í blóði.   Of hár sykur í …

Hvað er hjartaáfall ?

Hjartaáfall getur framkallast þegar kransæðarnar (sem eru æðarnar sem sjá hjartanu fyrir súrefni) eru orðnar þröngar og blóðflæðið um þær er skert. Þá er hætta á að það hlaðist upp blóðtappi sem getur stíflað æðina alveg, þá kemst súrefni ekki til hjartavöðvans og til verður skemmd eða jafnvel drep í vöðvanum. Undanfari hjartaáfalls getur tekið langan tíma. Þegar einstaklingur reynir …

Hefur jákvæðni áhrif á líðan og heilsu – er jákvæðni val ?

Fjöldi rannsókna hafa sýnt að það að vera jákvæður og bjartsýnn hefur jákvæð áhrif á heilsu, andlega, líkamlega og félagslega. Ein ástæðan virðist vera að þessir einstaklingar eiga auðveldara með að takast á við streitu í daglegu lífi á uppbyggilegan hátt, lifa heilbrigðara lífi og hafa jákvæðar væntingar til lífsins. Rannsóknir hafa sýnt að til eru aðferðir til að draga …

Hreyfing eldra fólks

Eldra fólk er fjölbreyttur hópur og aldur og færni misjöfn. Samkvæmt ráðleggingum Landlæknis er fullorðnu fólki ráðlagt að hreyfa sig að meðaltali 30 mínútur á dag , óháð aldri, færni og heilsu, sem má skipta niður í til dæmis 2-3 skipti á dag. Hreyfingin getur verið skipulögð svo sem göngutúr en einnig sem hluti af daglegum athöfnum eins og að …

Ónógur svefn barna og unglinga – hefur neikvæð áhrif á líf þeirra !

Fylgið útivistarreglum Yngstu skólabörnin þurfa u.þ.b. 9 klst. svefn yfir nóttina Unglingar þurfa u.þ.b. 10 klst. svefn yfir nóttina Að sofa á daginn kemur ekki í staðinn fyrir tapaðan nætursvefn.  Lengd og gæði nætursvefns hefur áhrif á námsgetu og minni Úrvinnsla úr þeim upplýsingum sem við höfum fengið yfir daginn fer fram í svefni Svefninn er nauðsynlegur fyrir vöxt og …

Áfallahjálp

Á íslandi hefur hugtakið áfallahjálp verið notað í í meira en áratug. Áfallhjálp er skammvinn fyrirbyggjandi íhlutun sem veitt er þeim sem orðið hafa fyrir hættu sem ógnar lífi eða limum og þeim sem verða vitni að ofbeldi, líkamsáverkum eða dauða. Við slíka reynslu kemur mikill ótti, hjálparleysi eða hryllingur sem getur setið eftir í huga fólks og valdið ýmis …

Sykursýki á meðgöngu!

      Tíðni meðgöngusykursýki fer sífellt vaxandi á Íslandi eins og víðast í hinum vestræna heimi. Spáð er mikilli aukningu á sjúkdómnum á næstu árum. Þessi aukning er ekki síst vegna aukinnar tíðni ofþyngdar og einnig vegna aukins fjölbreytileika kynþátta í vestrænu samfélagi. En konur af öðrum kynþætti en hvítum eru í aukinni hættu á að þróa með sér …

Heimaþjónusta Ljósmæðra eftir fæðingu

Starf ljósmæðra er fjölbreytt og getur það verið bæði innan spítalans sem og utan hans. Konur sem ekki liggja sængurlegu inni á sjúkrahúsi, eiga þann kost að fara heim innan ákveðins tíma frá fæðingu og fá þá þjónustu ljósmæðra heim í áframhaldandi sængurlegu. Þegar kona þiggur þá þjónustu og fer í áframhaldandi sængurlegu heima er hún heilsufarsflokkuð eftir heilsu sinni …

Öldrun í nútímasamfélagi

Íslenskt samfélag stendur nú á tímamótum. Öldruðum mun fjölga hratt á næstu árum, 75 ára og eldri mun fjölga um 35% frá árinu 2012 til 2020 og hlutfall 67 ára og eldri mun fara úr því að vera 10,3% í dag í 18,4% á árinu 2040. Stóra spurningin er því hvort Ísland sé í stakk búið til að þjónusta allan …

Ber er hver að baki, nema sér bróður eigi!

Eitt af mörgum hlutverkum heilbrigðisþjónustunnar er bráðaþjónusta. Sú þjónusta getur tekið á sig ýmsar myndir, allt frá því að vera móttaka einstaklings vegna smáslyss á vinutíma uppí hópslys fjarri íbúabyggð. Til þess að geta brugðist við atburðum í óvenjulegum aðstæðum þurfa heilbrigðisstarfsmenn líkt og aðrir viðbragðsaðilar s.s. björgunarsveitir að halda sér í æfingu. Nú nýverið var haldin ein slík æfing …

Heilsuvernd ungra barna og þroskaskimanir

Skipulögð ung- og smábarnavernd hefur verið í boði á Íslandi allt frá árinu 1927 og er einn af mörgum þáttum heilsuverndar sem hefur það að markmiði að efla og styrkja heilbrigði einstaklingsins, fjölskyldunnar og þjóðfélagsins. Landlæknisembættið gefur út ráðgefandi leiðbeiningar varðandi Ung- og smábarnavernd – Leiðbeiningar um heilsuvernd barna 0-5 ára. Í mörg ár hefur verið fylgst reglulega með heilsu …

Svefn skólabarna

Svefn skólabarna Svefninn er öllum mikilvægur.   Hann veitir hvíld, endurnýjar orku og gerir okkur kleift að takast á við viðfangsefni dagsins.  Svefnþörfin er að einhverju leyti einstaklingsbundin og breytist í gegnum lífið. Yngstu skólabörnin þurfa að sofa í kringum 9 tíma á nóttu en þegar komið er á unglingsárin þá eykst svefnþörfin um u.þ.b. klukkustund á nóttu vegna aukins álags …

Fylgikvillar snjalltækjanotkunar barna og unglinga

Þegar ég hóf störf fyrir ári síðan sem sjúkraþjálfari, eftir nám í Danmörku, hafði ég ákveðna mynd af starfi sjúkraþjálfara. Í byrjun námsferils hafði ég litla sýn inn í hvað sjúkraþjálfarinn þarf að takast á við dags daglega. Þessi sýn byggðist mest á því hvað ég þekkti í gegnum minn íþróttaferil tengdan meiðslum og endurhæfingu. En annað kom á daginn. …

Minnistruflanir – Alzheimer

Alzheimer er hugtak sem við þekkjum flest og höfum ákveðnar hugmyndir um hvað er. Það var árið 1906 að Alois Alzheimer lýsti sjúkdómsmyndinni fyrst í vísindagrein en nokkrum árum síðar var sjúkdómurinn kenndur við hann. Alzheimer er ágengur sjúkdómur í heila sem veldur dauða taugafrumna og þannig rýrnun á heila. Hann er frekar hæggengur og getur þróast á mörgum árum. …

Dagdeildarþjónusta í Vestmannaeyjum

Á Sjúkradeild HSU í Vestmannaeyjum fer fram fjölbreytt starfsemi. Fyrir utan að vera 22 rúma blönduð legudeild er þar starfrækt dagdeild frá 8:00 – 15:30 á þriðjudögum og fimmtudögum. Þeir sjúklingar sem þurfa að koma daglega í sínar lyfjagjafir fá einnig að njóta aðstöðunnar á dagdeild. Þá daga sem dagdeildin er opin er gjarnan mikið um að vera og reynt …

Hvað er heimahjúkrun ?

Markmið heimahjúkrunar er að veita einstaklingshæfða, markvissa, árangursríka og faglega heimahjúkrun, með það að markmiði að gera þeim, sem þjónustunnar njóta, kleift að búa heima við sem eðlilegastar aðstæður þrátt fyrir veikindi, heilsubrest eða öldrun. Við heimahjúkrun starfa hjúkrunarfræðingar og sjúkraliðar í samvinnu við heimilislækna. Mikið samstarf er einnig við félagsþjónustu og veitendur annarrar stoðþjónustu. Beiðni um heimahjúkrun getur komið …

Hvað er Human Papilloma Virus, HPV ?

HPV er veira sem hefur fylgt mannkyninu í milljónir ára og er algengasti kynsjúkdómurinn. Yfir 100 tegundir eru þekktar og um 40 þeirra geta sýkt húð og slímhúðir á kynfærasvæði kvenna og karla, en geta einnig valdið sýkingu í munni og koki. Sumar af þessum HPV veirum valda t.d kynfæravörtum, aðrar frumubreytingum í leghálsi og um 14 þeirra gera valdið …

Bólusetningar barna

Íslendingar voru meðal fyrstu þjóðanna sem hófu bólusetningu gegn kúabólu. Þetta var í upphafi 19. aldar og var bólusetningin skylda samkvæmt lagaboði danskra stjórnvalda.Það var breski læknirinn Jenner sem uppgötvaði aðferðina og draga bólusetningar nafn sitt af bólusóttarefni hans. Bóluefni eru notuð til ónæmisaðgerða. Þau eru ýmist unnin úr veikluðum veirum eða bakteríum eða þau innihalda efni sem finnast í …

Kæfisvefn

Kæfisvefn var fyrir örfáum áratugum talinn sjaldgæfur enda var tækjabúnaður til greiningar fágætur og vanþróaður. Með aðgengilegri greiningu finnst sjúkdómurinn nú æ oftar og ekki síður vegna sterkra tengsla við sykursýki og offitu sem herja á vestræn þjóðfélög af vaxandi þunga. Kæfisvefn einkennist af hrotum, svefnröskunum, og öndunarhléum sem talin eru marktæk ef þau vara í 10 sekúndur eða lengur, …

Göngudeild Lyflækninga á Selfossi

Stór hópur fólks af Suðurlandi hefur þurft að sækja sérhæfða læknisþjónustu til Reykjavíkur með miklum tilkostnaði og óþægindum. Í lok nóvember 2014 tók til starfa á Heilbrigðisstofnun Suðurlands Selfossi ný göngudeild. Hlutverk hennar er að sinna sjúklingum sem þurfa á blóðskilun að halda ásamt blóðgjöfum og ýmsum lyfjagjöfum sem áður þurftu að sækja þá þjónustu til Reykjavíkur. Töluverður áhugi skapaðist …

Sumarið er tíminn fyrir hjól og hjálma

Sumarið er tíminn – þegar við tökum reiðhjólin okkar fram og förum að hjóla. Það er þessi tími sem er erfiður fyrir slysavarnahjúkrunarfræðinginn sem sér hættur á hverju götuhorni, þegar börn, sem eru of ung til að hafa getu til hjóla á götunni, koma þjótandi yfir gatnamót, án þess að hægja á sér og með hjálminn hangandi aftan á höðinu. …

Er til fallegur hósti?

Þegar fólk kemur til mín og segist vera með ljótan hósta velti ég því fyrir mér hvort til sé fallegur hósti. Í fljótu bragði held ég að hann sé ekki til nema þá eftir gott hláturskast. Sumir eiga það til að hósta gífurlega í bland við fallegan hlátur. Yfirleitt tengist hósti einhverjum veikindum og er kjörin leið fyrir örverur til …

Heilsuvernd starfsmanna – ráðgjöf í fjarveru frá vinnu

Starfsmannaheilsuvernd er margþætt svo sem hjúkrunarþjónusta, læknisskoðanir og sálfræðiþjónusta Einn af mörgum þáttum starfsmannaheilsuverndar, fjarvistastjórnun hefur náð vaxandi umræðu síðustu 15 árin. Rannsóknir hafa bent til þess að fjarvistir séu ekki einungis einn þeirra þátta sem hafa áhrif á samkeppnihæfni og rekstarafkomu fyrirtækja, heldur gefur fjarvistastjórnun mjög gott tækifæri til að stjórna mörgum þáttum sem hafa áhrif á tíðni og …

Andleg vanlíðan á meðgöngu og eftir fæðingu

Meðganga og fæðing barns er í flestum tilfellum gleðilegur atburður en hluti barnshafandi kvenna og nýbakaðra mæðra upplifir einnig erfiðar tilfinningar á þessu tímamótum í lífinu. Talið er að um 10-15% kvenna upplifi andlega vanlíðan á þessum tíma en orsakir þessara einkenna eru ekki að fullu þekktar. Vitað er að áföll sem konur hafa orðið fyrir áður, kvíði á meðgöngu, …

Er búið að tékka á þér?

Við sem erum komin með bílpróf og eigum jafnvel bíl vitum að það er skynsamlegt að fara með bílinn í skoðun reglulega. Nýjasta tækni gerir okkur svo kleift að lesa með einföldum hætti hvað það er sem mögulega hrjáir bílinn, þetta er allt svo einfalt og þægilegt. Því verða einu áhyggjurnar hinir ökumennirnir í umferðinni. Slysin gera svosem ekki boð …

Neysla ungmenna á orkudrykkjum

Neysla grunnskólanemenda á orkudrykkjum ýmiskonar hefur aukist mikið að undanförnu enda framboð ýmis konar drykkja mjög mikið. Nokkuð er um að börn allt niður í 13 ára neyti þessara drykkja reglulega. Algengt er að skólahjúkrunarfræðingar fái fyrirspurnir varðandi þessa drykki og neyslu þeirra í eldri deildum Grunnskóla Hornafjarðar. Einn þeirra drykkja sem krakkarnir hafa verið að neyta er Amino Energy …

Höfuðlús

Höfuðlús Höfuðlúsin kemur upp á hverju ári í grunnskólum og leikskólum landsins. Talið er að hún hafi borist hingað fyrst með landnámsmönnum og þótti mönnum það merki um heilbrigði hér áður fyrr ef á þeim þrifust lýs.  Fullorðin lús er um 2-3 mm á stærð, með sex fætur , stutta fálmara á höfði og hún nærist á blóði úr hársverðinum. …

Munntóbak Skaðlaust eða Skaðlegt ?

          Notkun munntóbaks hefur færst í aukana sérstaklega á meðal ungs fólks. Margir eru haldnir þeim ranghugmyndum að munntóbak sé skaðlaust eða að minnsta kosti skaðlausara en reykingar.   Þetta er alfarið rangt ! Í munntóbaki eru a.m.k. 28 þekktir krabbameinsvaldar og sumir í mun meira magni en í sígarettum. Sá sem notar 10 gr. af …

Skaðsemi reykinga – hvað er til ráða

  Skaðsemi tóbaksnotkunar er engin ný sannindi. Með þróun vísinda og tækni vitum við sífellt meira um það hversu alvarleg og skaðleg áhrif tóbaks eru á heilsu manna. Tóbaksnotkun er orsök ýmissa alvarlegra sjúkdóma og er í dag eitt af okkar stærstu vandamálum í heilbrigðiskerfinu.   Í tóbaksreyk eru um 7000 agnir og lofttegundir og þar af eru 69 krabbameinsvaldandi …

Hin eina sanna „flensa“.

   Á þessum árstíma eru alls kyns pestir algengar, og margir með „flensu“. Hugtakið flensa er almennt notað yfir hverskyns kvefpestir og kverkaskít og réttilega eru margar ólíkar veirusýkingar í gangi á sama tíma sem geta valdið svipuðum einkennum. Ein þessara veirusýkinga kallast inflúensa og er almennt talin sú skæðasta. Hún er bráðsmitandi en fólk verður einnig almennt meira lasið …