Heilbrigðisstofnun Suðurlands (HSu) var stofnuð 1. september 2004 með sameiningu átta heilsugæslustöðva og eins sjúkrahúss á Suðurlandi.  Þjónustusvæði stofnunarinnar er Árnes-, Rangárvalla- og V – Skaftafellssýsla.  Fjöldi íbúa á svæðinu er um 20.000, auk þess eru um 15.000 frístundahús á svæðinu og nokkrir af fjölsóttustu ferðamannastöðum landsins.  Mikil umferð ferðafólks er því um svæðið stóran hluta ársins.

Árlegur reksturskostnaður stofnunarinnar er um 2 milljarðar króna.  Um 53 % reksturskostnaðar er vegna heilsugæslu, um 30 % vegna sjúkrahúss og um 17 % vegna hjúkrunardeilda.

Um 200 stöðugildi eru við stofnunina, en fjöldi starfsmanna á hverju ári er yfir 400.

Forstjóri HSu er Magnús Skúlason, framkvæmdastjóri hjúkrunar er Anna María Snorradóttir, framkvæmdastjóri lækninga er Óskar Reykdalsson og Esther Óskarsdóttir er skrifstofustjóri.

Heilsugæsla

HSu starfrækir 8 heilsugæslustöðvar á Suðurlandi, á Selfossi, í Hveragerði, í Þorlákshöfn, í Laugarási, á Hellu og Hvolsvelli, í Vík í Mýrdal og á Kirkjubæjarklaustri. Á öllum stöðvunum er veitt grunnþjónusta með áherslu á forvarnir og fræðslu, bráða- og slysaþjónustu, vaktþjónustu, skólaheilsugæslu, heimahjúkrun, mæðra- og ungbarnavernd, hjúkrunarfræðiþjónustu og sálfræðiþjónustu.

Á heilsugæslunni er unnið fjölbreytt starf af læknum, hjúkrunarfræðingum og sjúkraliðum. Auk venjubundinna starfa heilsugæslunnar eru framkvæmdar ýmsar rannsóknir s.s hjartalínurit, beinþéttnimælingar, öndunarpróf og heyrnamælingar.

Móttaka sjúklinga: Móttaka lækna og hjúkrunarfræðinga er alla virka daga. Um er að ræða almenna móttöku sem sinnt er af starfsfólki sérhæfðu í heilsugæslulækningum og heilsugæsluhjúkrun.

Heimahjúkrun: Markmið heimahjúkrunar er að veita einstaklingshæfða, markvissa, árangursríka og faglega heimahjúkrun, með það að markmiði að gera þeim, sem þjónustunnar njóta, kleift að búa heima við sem eðlilegastar aðstæður þrátt fyrir veikindi, heilsubrest eða öldrun. Skipulögð kvöld- og helgarþjónusta er á heilsugæslustöðvum Þorlákshafnar, Hveragerðis og Selfoss.

Meðgönguvernd: Markmið meðgönguverndar er að stuðla að heilbrigði móður og barns. Veita faglega umönnun, stuðning og ráðgjöf, að greina áhættuþætti og bregðast við þeim og að veita fræðslu um meðgöngu og fæðingu.

Ung- og smábarnavernd: Markmið ungbarnaverndar er aðfylgjast reglulega með heilsu og framförum á þroska barna, andlega, félagslega og líkamlega. Einnig að styrkja foreldra í umönnun ungbarnsins/ barnsins með ýmiskonar fræðslu og ráðgjöf .

Skólaheilsugæsla: Skólaheilsugæslan leitast við að efla heilbrigði nemenda og stuðla að vellíðan þeirra. Unnið er í náinni samvinnu við foreldra / forráðamenn, skólastjórnendur, kennara og aðra sem koma að málefnum nemenda. Á svæði HSu eru  16 grunnskólar í umsjá skólaheilsugæslu.

Sérhæfð móttaka/þjónusta: Sérhæfðar móttökur eru t.d stuðningur við ofþunga, astma og lungnamóttaka, unglingamóttaka, fyrirtækjaþjónusta, starfsmannaheilsuefling, heilsueflandi heimsóknir til 75 ára og eldri, þjónusta við dvalar og hjúkrunarheimili og sérstakt samstarf við leikskóla. Á öllum heilsugæslustöðvum er tekið á móti slösuðum og bráðveikum en á Selfossi  er rekin sérstök sáramiðstöð og slysa og bráðadeild.

Móttaka sérfræðilækna: Barnalæknir, háls- nef og eyrnalæknir, augnlæknar, kvensjúkdómalæknir, hjartalæknir og meltingafæralæknir eru m.a. með móttöku á heilsugæslustöðvum.

Greiningarteymi barna: Greiningarteymi barna er samstarfsverkefni HSu, Skólaskrifstofu Suðurlands, Svæðisskrifstofu um málefni fatlaðra  auk  sveitafélagsins Árborgar.Til teymisins er vísað málum barna frá fæðingu að 10 ára aldri þar sem grunur er um þroskafrávik.  

Sjúkrasvið:

Hand – og lyflæknisdeild: Á deildinni eru 25 legurúm. Starfsemi deildar er mjög fjölþætt og yfirgripsmikil.  Þar starfa reyndir hjúkrunarfræðingar, sjúkraliðar  auk sérfræðinga í lyflækningum , skurðlækningum og sjúkraþjálfari.

Á deildinni fer fram almenn og bráða þjónustu í lyflækningum.  Hún  sinnir jafnframt dagdeildarþjónustu á sviði lyflækninga. Flestir sjúklingar sem leggjast inn koma þó vegna bráðra veikinda.
Aðgerðir eru á skurðstofu stofnunarinnar 3 daga í viku.  Handlæknishluti deildarinnar sinnir þeim sjúklingum sem þurfa að leggjast inn eftir þessar aðgerðir.  Talsvert er um að bæklunarsjúklingar koma frá Landspítala til endurhæfingar.

Starfsemi / hlutverk
Á deildinni er vaktþjónusta sérfræðings allan sólarhringinn og til staðar er sérfræðiþekking  í almennum lyflækningum, hjartalækningum og meltingarfærasjúkdómum.  Meginhlutverk deildarinnar er að veita almenna og bráða þjónustu. Auk þess sinnir deildin sjúklingum með langvinna sjúkdóma og líknandi meðferð.

Á árinu 2008 hófst samstarf við LSH að sinna lyfjagjöfum krabbameinssjúkra einstaklinga  á lyflæknisdeild HSu.  Nú  hafa aðrar sérhæfðar lyfjagjafir fylgt í kjölfarið sem áður var eingöngu sinnt á LSH sem sparar viðkomandi einstaklingum bæði tíma og ferðakostnað sem annars hefði fylgt.

Fæðinga- og kvensjúkdómadeild: Á deildinni eru 7 rúm. Fæðingadeild HSu hefur fjölþætt hlutverk. Þar er ekki einungis tekið á móti börnum og annast um sængurkonur heldur sinnir deildin einnig konum með meðgöngutengd vandamál sem þurfa stutta innlögn eða göngudeildarþjónustu. Að auki eru haldin á deildinni fæðingarundirbúningsnámskeið fyrir verðandi foreldra.  Konur sem fara í kvensjúkdómaaðgerðir leggjast einnig inn á deildina.

Skurð- og speglunardeild: Skurðaðgerðir eru gerðar 3 daga í viku. Helstu aðgerðirnar eru: Háls- nef- og eyrnaaðgerðir, almennar skurðaðgerðir, kviðsjáraðgerðir, s.s. gallblöðrutökur, kvensjúkdóma- og ófrjósemisaðgerðir og lýtaaðgerðir. Á speglunardeild eru maga- og ristilspeglanir framkvæmdar tvo daga í viku. Á skurðstofunni fer fram öll pökkun og sótthreinsun fyrir sjúkradeildir og heilsugæslu Selfoss.

Hjúkrunardeildir:

Á  Ljósheimum og Fossheimum eru 40  hjúkrunarrými og þar af er 8 rúma deild fyrir heilabilaða og 2 hvíldarrými.

Á hjúkrunardeildunum er veitt einstaklingshæfð hjúkrun þar sem hjúkrunarfræðingur, sjúkraliði og starfstúlka hafa umsjón með hverjum einstaklingi og leitast er við að uppfylla líkamlegar, andlegar og félagslegar þarfir hans í samvinnu við aðstandendur hans og annað starfsfólk deildarinnar.

Á deildunum er leitast við að aðstoða og styrkja einstaklinga í athöfnum daglegs lífs. Virkni í daglegu lífi er nauðsynleg og getur hún falist í ýmiskonar athöfnum allt eftir áhuga, vilja og getu hvers og eins. Virkni getur til dæmis falist í samveru og spjalli, föndri, söngstund, leikfimi eða göngutúr.

Vinafélag heimilisfólks á Ljósheimum og Fossheimum hefur verið mikilvægur bakhjarl deildanna en meginmarkmið félagsins er að efla tómstunda- og afþreygingarstarf fyrir heimilisfólk á Fossheimum og Ljósheimum. Einnig auka möguleika þeirra á tilbreytingu í daglegt líf og að standa fyrir fræðslu um sjúkdóma og  áhersluþætti sem snúa eða eldra fólki.